22/05/2018 09:05

Bệnh thường gặp trên cá bống bớp

Cá bống bớp đang được nuôi ở một số địa phương vùng ven biển trong cả nước. Trong quá trình nuôi cá thường mắc một số bệnh như trùng bánh xe, bệnh đỉa,... Dưới đây là cách phòng trị bệnh hiệu quả.

Bệnh thường gặp trên cá bống bớp - ảnh 1

Hình 1: Trùng bánh xe ký sinh trên da cá bống bớp

Bệnh trùng bánh xe

Tác nhân gây bệnh: Họ trùng bánh xe Trichodinidae có nhiều giống, nhưng ở Việt Nam thường gặp các loài thuộc 3 giống trên ký sinh ở cá nước ngọt, nước mặn, lưỡng thể và bò sát. Cá bống bớp gặp giống trùng bánh xe Trichodina sp.

Dấu hiệu bệnh lý: Khi mới mắc bệnh, trên thân cá có nhiều nhớt màu hơi trắng đục, ở dưới nước thấy rõ hơn so khi bắt cá lên cạn. Da cá chuyển màu xám, cá cảm thấy ngứa ngáy, thường nổi từng đàn lên mặt nước, riêng cá tra giống thường nhô hẳn đầu lên mặt nước và lắc mạnh, người nuôi cá gọi là bệnh “lắc đầu”. Một số con tách đàn bơi quanh bờ ao. Khi bệnh nặng trùng ký sinh ở mang, phá hủy các tơ mang khiến cá bị ngạt thở, những con bệnh nặng mang đầy nhớt và bạc trắng. Cá bơi lội lung tung không định hướng. Sau hết cá lật bụng mấy vòng, chìm xuống đáy ao và chết.

Phân bố và lan truyền bệnh: Bệnh gây thiệt hại lớn cho các cơ sở ương nuôi cá bống bớp giống. Trùng bánh xe phân bố rộng. Theo Bùi Quang Tề (2001, 2007) bệnh này gây tác hại chủ yếu cho cá hương, cá giống ở Việt Nam. Bệnh phát sinh rộng trên nhiều loài cá khác nhau: các loài cá nước ngọt và cá nước lợ mặn. Trong các ao, bể ương nuôi cá bệnh phát triển quanh năm nhưng phổ biến nhất vào mùa xuân, đầu hạ và mùa thu ở miền Bắc, vào mùa mưa ở miền Nam (mùa khô ít gặp hơn).

Chẩn đoán bệnh: Quan sát các dấu hiệu bệnh lý (triệu chứng) của đàn cá trong ao. Bắt cá kiểm tra nhớt, da, vây, mang dưới kính hiển vi, xác định tỷ lệ và cường độ cảm nhiễm trùng bánh xe.

Biện pháp phòng trị bệnh: Biện pháp tốt nhất phòng bệnh trùng bánh xe là giữ gìn vệ sinh cho các ao hồ nuôi cá, nhất là ao ương. Trước khi ương nuôi phải tẩy vôi, tiêu độc ao. Mật độ cá không nên thả quá dày.

Bệnh đỉa

Bệnh thường gặp trên cá bống bớp - ảnh 2

Hình 2: A - Đỉa cá bống bớp (Oceanobdella sexoculata); B - Đỉa ký sinh trên cá bống bớp ở huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (Bùi Quang Tề, 2006)

Tác nhân gây bệnh: Loài Oceanobdella sexoculata (Malm, 1963). Cơ thể có hình trụ, chiều dài 7 - 12 mm, rộng 1 mm, màu sắc màu nâu đỏ. Có 12 đôi hậu môn bên, có 3 đôi mắt. (hình 2A).

Dấu hiệu bệnh lý: Đỉa ký sinh trên nắp mang, trên mang và da cá; hút chất dinh dưỡng (hình 2B). Nơi tổ chức vật chủ có ký sinh bị phá hoại, vật chủ bị mất máu, ảnh hưởng đến sinh trưởng. Lúc nghiêm trọng làm cho hô hấp của ký chủ khó khăn, cơ thể mất nhiều máu làm cho cá chết.

Phân bố và lan truyền bệnh: Đỉa Oceanobdella phát triển mạnh vào mùa khô ít mưa, vùng nuôi nước lợ và nuôi lồng biển. Chúng gây thành bệnh làm chết cá bống bớp nuôi ở huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định và Q. Đồ Sơn, TP Hải Phòng (Bùi Quang Tề, 2006).

Chẩn đoán bệnh: Đỉa gây bệnh có thể quan sát bằng mắt thường da, mang, vây của cá hoặc có thể dùng kính lúp cầm tay.

Biện pháp phòng trị bệnh

- Phòng bệnh: Không để độ mặn trong các nuôi tăng cao.

- Trị bệnh: dùng Formalin tắm cho cá bệnh lồng độ 200 - 300 ppm (200 - 300 ml Formalin/m3) thời gian 15 - 30 phút hoặc phun xuống ao nồng độ 10 - 20 ppm (10 - 20 ml/m3). Hoặc dùng TCCA (VICATO) phun xuống ao nuôi cá nồng độ 0,5 - 0,8 ppm (0,5 - 0,8 g/m3) hoặc treo trong lồng nuôi cá.

Theo TS Bùi Quang Tề/Tạp chí Thủy sản Việt Nam

Tags: cá bống bớp, trùng bánh xe, nuôi cá bống bớp, bệnh thường gặp ở cá bống bớp, bệnh đỉa

TIN KHÁC

Hướng dẫn cách phòng trị một số bệnh cho cá lúc giao mùa THỦY-HẢI SẢN

Hướng dẫn cách phòng trị một số bệnh cho cá lúc giao mùa

Vào thời điểm giao mùa cá nuôi thường mắc một số bệnh như: Bệnh đốm đỏ, bệnh đường ruột, bệnh nấm thủy my, bệnh trùng mỏ neo… Dưới đây là cách phòng trị bệnh:

Nuôi lươn thương phẩm không bùn hiện đang là mô hình mang lại hiệu quả cho người nuôi. Bởi mô hình này ít tốn thời gian, dễ áp dụng kỹ thuật nhưng cho thu nhập cao.

Thực tế trong quá trình nuôi cá, màu nước ao có thể biến đổi, đòi hỏi người nuôi phải có kiến thức nhận biết để đánh giá chất lượng nước một cách chính xác thì mới có thể kịp thời xử lý.

Cá đối mục là đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện sinh thái ở các vùng nước lợ và vùng ven biển.

Cá thường có phản ứng mạnh khi bị vận chuyển hoặc xử lý hóa chất. Gây mê là một trong những biện pháp nhằm hạn chế thương tổn cho cá trong quá trình kiểm tra, vận chuyển và chẩn đoán lấy mẫu.

Tôm hùm là đối tượng nuôi chủ lực vùng ven bờ khu vực Nam Trung bộ, có vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu nhập cho người dân và giúp chuyển đổi nghề đánh bắt ven bờ làm cạn kiệt nguồn lợi sang phát triển nuôi trồng thủy sản.

Đây là cách ương cá con đánh bắt trong tự nhiên có trọng lượng 0,5 - 1 g/con thành cân nặng 10 - 15 g/con.

Tảo có vai trò rất quan trọng trong ao tôm. Tuy nhiên, sự mất cân bằng về số lượng tảo có thể gây nguy hiểm cho hệ sinh thái ao và tôm nuôi.

Virus là tác nhân gây nhiều bệnh nguy hiểm trên cá lồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả của người nuôi. Bài viết dưới đây xin giới thiệu một số bệnh thường gặp và biện pháp phòng trị.

Ao nuôi cá rô phi tốt nhất có diện tích 1000 - 2000 m2.

Xem tiếp