11/12/2017 09:35

Sâu đục thân hại cây cà phê và biện pháp phòng trừ

Có 2 loại sâu đục thân hại cây cà phê là sâu đục thân mình trắng (Xylotrechus quadripes Chevrolat) và sâu đục thân mình hồng (Zeuze coffea Nietner). Chúng hoạt động quanh năm và phát triển mạnh ở những khu vực nhiệt độ cao và nhiều ánh sáng.

Sâu đục thân hại cây cà phê và biện pháp phòng trừ - ảnh 1

1. Sâu đục thân mình trắng (Xylotrechus quadripes Chevrolat)

Trưởng thành là 1 loại xén tóc nhỏ có màu xanh đen. Con trưởng thành đẻ trứng vào vết nứt của đoạn cành hoặc thân rải rác hoặc thành từng cụm. Sau khi nở, sâu non đục vào gỗ, rồi đục ngoằn nghèo quanh vòng cây, tiện ngang các mạch gỗ. Sâu đục tới đâu, đùn phân và mạt cưa bịt kín đến đó. Đến tuổi 5, tuổi 6 sâu đục ra phía gần vỏ tạo 1 khoảng rộng trong phần gỗ của cây và hoá nhộng tại đó.

Vòng đời từ trứng - sâu non - trưởng thành - đẻ trứng là 200 - 211 ngày trong vụ đông và 126 - 176 ngày đối với vụ hè.

Sâu phát triển quanh năm và thường gây hại nặng vào tháng 4, 5 và 10, 11. Trưởng thành ưa đẻ trứng vào những cây ít cành, thưa lá. Chúng hoạt động mạnh khi nhiệt độ cao, ánh sáng nhiều. Ruộng cà phê càng dãi nằng càng bị hại nặng.

Cây cà phê bị sâu đục thân mình trắng gây hại có các biểu hiện sau:

Toàn bộ lá phía trên ngọn bị vàng héo, các lá phía dưới còn xanh tốt, cây mọc thêm nhiều chồi thân.

Trên thân có những đường lằn nổi lên theo vòng, vỏ bị nứt nẻ, có những lỗ đục đường kính 2-3 mm.

Cây dễ bị gãy gục tại chỗ bị sâu đục.

Chẻ dọc thân cây thấy có đường rãnh sâu đục, phát hiện có sâu non màu trắng ngà, không có chân, toàn thân gồm nhiều đốt.

2. Sâu đục thân mình hồng (Zeuze coffea Nietner)

Trưởng thành là loài bướm trắng với nhiều chấm nhỏ màu xanh biếc hoặc màu xanh đen, thân dài 20-30mm, màu đỏ và được phủ bằng lớp lông trắng. Sâu non đẫy sức dài 30-50mm màu hồng. Nhộng dài 15-34mm.

Bướm cái đẻ trứng vào vỏ cây, sâu non đục vào giữa thân cây và đùn mạt gỗ ra ngoài. Cây bị hại dễ bị gãy ngang.

Sâu thường phá hại thân, hoặc cành cấp 1, cấp 2. Sâu có thể phá hại từ cây này sang cây khác hoặc cành này sang cành khác, gây ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây thậm chí gây chết cây.

Suốt vòng đời của sâu đục vào thân và sống bên trong đó, đến khi trưởng thành bay ra ngoài tìm những nơi cành lá xanh tốt xum xuê để đẻ trứng, trứng được đẻ thành từng ổ ở vỏ cây.

Sâu phát triển thích hợp ở nhiệt độ 20-28oC, dưới 18oC sâu phát triển chậm, sâu thường gây hại ở cây có tán không cân đối, những vườn không có cây che bóng.

3. Biện pháp phòng trừ

Đối với vườn cà phê đang bị sâu đục thân phá hại, cần tiến hành cưa bỏ những đoạn cành, thân cây có sâu đục thân hại để tiêu diệt bằng cách đốt hoặc chẻ thân cây ra, thu sâu non để diệt.

Con trưởng thành (bướm, xén tóc) thường bị kích thích và thu hút bởi ánh sáng vì thế có thể dùng bẩy đèn để bắt các con trưởng thành và tiêu diệt vào đầu mùa mưa. Thời điểm này chúng thường ghép đôi và sinh sản.

Sử dụng một số loại thuốc BVTV sau để phun trừ: Hoạt chất Diazinon (Diazol 10G, liều lượng 15g/gốc; Diazan 50EC, liều lượng 2,5 lít/ha); Hoạt chất Chlorpyrifos Ethyl + Cypermethrin (Tungcydan 55EC, liều lượng 1,0 lít/ha)… Lượng nước phun 800 lít/ha, phun lên thân cây 2-3 lần để diệt sâu non ngay từ khi mới nở. Chú ý phun ướt đều toàn bộ cây, đặc biệt phun kỹ thân cây, và phun vào sáng sớm hoặc chiều mát.

Trồng cây che bóng làm giảm cường độ ánh sáng. Cắt tỉa cành để cây có được bộ tán lá cân đối và thân cây được che phủ từ trên xuống dưới. Bón phân cân đối, đầy đủ để cây phát triển tốt, tăng sức đề kháng cho cây.

Bảo vệ thiên địch, loài ong Apenesia sahyadrica Azevedo & Waichert ký sinh trên giai đoạn sâu non của sâu đục thân mình trắng.

Xem thêm: Mọt đục quả hại cà phê và biện pháp phòng trừ

Theo Ánh Nguyệt/khuyennongvn.gov.vn

Tags: trồng cà phê, cây cà phê, phòng trừ sâu bệnh, sâu bệnh hại cà phê, sâu đục thân cà phê

TIN KHÁC

Sử dụng phân hữu cơ cho hồ tiêu HỒ TIÊU

Sử dụng phân hữu cơ cho hồ tiêu

Trong SX hồ tiêu, sử dụng phân hữu cơ đem lại nhiều lợi ích to lớn đối với đất đai, cây trồng và môi trường.

Cây đậu tương ưa ấm nhiệt độ thích hợp từ 20 - 30 độ C đặc biệt thời kỳ ra hoa, đậu quả, nhiệt độ từ 24 - 32oC.

Giống lạc đen CNC1 do TS Đồng Thị Kim Cúc, GS.TS Nguyễn Năng Vịnh, PGS.TS Hà Thị Thuý, TS Lê Quốc Hùng và cộng sự (Viện Di truyền Nông nghiệp) chọn tạo từ nguồn vật liệu (Dự án 15) nhập nội.

Cà phê và hồ tiêu là các cây trồng mang giá trị cao, cây trồng chủ lực ở Tây Nguyên. Do đó để bón phân khoa học trước hết phải biết cây trồng lấy đi chất gì, lấy hết bao nhiêu sau 1 vụ thu hoạch, từ đó trả lại chất ấy đủ cho đất thì đến vụ sau, năm sau mới có năng suất ổn định.

Với các tỉnh phía Bắc vụ lạc xuân là vụ sản xuất chính với diện tích và sản lượng lớn nhất, năng suất và chất lượng tốt nhất so với các vụ khác trong năm.

Mọt đục cành (Xyleborus morstatti) gây thiệt hại lớn cho vườn cà phê ở giai đoạn kiến thiết. Những cành bị mọt tấn công thường phải cắt bỏ, gây ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây cà phê.

Ở nước ta, hồ tiêu được trồng chủ yếu trên đất đỏ bazan, đất vàng đỏ trên granit và đất xám do vậy cần bón cho tiêu nhiều kali và đạm, lân thấp hơn, bón đủ trung, vi lượng. Tùy từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển, cây tiêu cần các loại phân bón với tỷ lệ khác nhau.

Cao su ở nước ta được trồng chủ yếu trên đất xám, đỏ vàng và bazan tập trung nhiều ở các tỉnh đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Trong những loài rệp sáp hại cà phê tại Tây Nguyên, loài rệp sáp Planococcus lilacinus Cockerell là một trong những loài gây hại rễ cà phê quan trọng nhất. Chúng gây hại chủ yếu ở thời kỳ kiến thiết cơ bản, chích hút dịch ở phần gốc cây, cổ rễ và rễ cây.

Do ảnh hưởng của mưa trái vụ từ tháng 1 - 32017 lúc điều đang ra hoa và đậu trái non nên quả đậu ít, bên cạnh đó điều bị dịch bọ xít muỗi phá hại đầu mùa mưa khiến vụ thu hoạch 2017 bị giảm năng suất và sản lượng.

Xem tiếp